5 tips voor nieuwe directeuren

In januari 2023 krijgen de Enschedese musea Rijksmuseum Twenthe en de Museumfabriek een nieuwe directeur. Gemma Boon kent Rijksmuseum Twenthe als haar binnenzak: zij werkte er tien jaar voordat zij haar eigen bedrijf startte in de kunstwereld. In deze open brief geeft ze een aantal welgemeende adviezen aan de nu nog onbekende opvolger van de huidige directeur Arnoud Odding.

Beste bijna directeur,

Gefeliciteerd. Aan jou de eer om aan het roer van niet een, maar twee musea te staan. Jouw voorganger heeft heel wat voor elkaar gebokst de afgelopen tien jaar, maar ook heel wat steken laten vallen. Dat is het lot van elke directeur. Nu aan jou de schone taak om verder te gaan waar hij gebleven is. Om schoon schip te maken en de nieuwe koers uit te zetten. Hier wat ongevraagd advies.

1. Lijken uit de kast

Van kleine probleempjes (een kelder vol afgedankte zooi van je voorgangers) tot grote problemen (dat personeelslid dat al jaren niet functioneert maar waar jouw voorgangers hun handen niet aan durfden te branden): je zult er mee moeten dealen, anders komt het als een boemerang terug. Hoe kom je erachter als nieuwkomer wat de lijken in de kast zijn? Juist, jouw team. Zij zijn jouw ogen en oren. Vraag wat er speelt en betrek hen bij de oplossing.

2. Je mensen zijn goud waard

Wanneer je kennis maakt met je team, vraag dan direct wat ze het leukst vinden aan hun baan, waar ze echt van balen, wat ze willen leren, wat er verbeterd kan worden en wat zij kunnen bijdragen om de sfeer in het team te verbeteren. Stel een plan op om je team te laten groeien. Investeer in opleidingen, onderzoekstrajecten, teamdynamiek en projectmanagementtrainingen. Evalueer en vier succesmomenten. Wees open en kwetsbaar wanneer het kan. Wees een rolmodel voor de junioren en een volwaardige gesprekspartner voor je senioren. Neem de ideeën uit het team serieus en spreek je waardering uit. Zonder team ben je niets. En vergeet die leuke vrijwilligers achter de balie niet. Ze kunnen je veel meer vertellen dan je denkt. Zij zien de bezoekers tenslotte elke dag. Dat zegt vaak meer dan honderd klantevaluatieformulieren bij elkaar. 

3. Experimenteer, maar met beleid

Natuurlijk, je wilt meer, beter, sneller. Je bent tenslotte niet voor niets museumdirecteur geworden. Je loopt over van ambitie. Dat is ook nodig om het museum te laten groeien. Maar een kiemplantje heeft aandacht, zorg, liefde en een goed klimaat nodig heeft om zijn volle potentieel te benutten. Wil je experimenteren met nieuwe concepten, programma’s of ideeën? Maak een plan waarin je helder maakt wat je wilt bereiken, waarom en wat je nodig hebt. Maak het meetbaar. Stel een tijdlijn op en doe tussentijdse evaluaties. Maak kleine aanpassingen wanneer nodig, maar kieper de kiemplant niet in de groenbak wanneer het geen viooltje blijkt te zijn, maar een klimop. Laat je verrassen en leer ook van wat niet werkt. 

4. Geen nieuw publiek met oude ideeën

Dus je wilt jonge mensen zien in je museum? Je wilt diversiteit in afkomst, gender, leeftijd? Prima, maar een hippe campagne gaat je niet redden. Je moet investeren in nieuwe deelnemers. Dat betekent dat je ze eerst moet leren kennen en je in hen moet kunnen verplaatsen. Wat is er te vinden voor deze mensen in het museum? Betrek hen vanaf het begin. Werk samen met de mensen die je wilt ontvangen. Durf oude concepten los te laten en experimenteer met andere activiteiten en programma’s. Evalueer. Maak fouten. Doe het nog eens, maar dan beter. Herhaal. 

5. Vaar je eigen koers

Fondsen, sponsoren, overheden en stakeholders: iedereen wil iets in jouw pap te brokkelen hebben. Waar de ene eist dat je investeert in duurzaamheid, wil de andere dat je het beste educatieve programma van Nederland hebt. Luisterhet aan, neem het mee, maar laat het je koers niet bepalen. Voordat je het weet bevind je je in een onmogelijke dans naar ieders pijpen. Dat is niet alleen dodelijk vermoeiend, het levert ook nog eens niets op. Je doet het nooit goed als je alles wilt doen (geloof me, ik spreek uit ervaring). Bovendien ben je beperkt in middelen en in tijd. Hier geldt het adagium: kies en leg uit. Een meerjarenplan kan helpen: zo kan men zien dat hun paradepaardje heus wel aan bod komt, maar niet meteen. Eerst wat lijken uit de kast van je voorgangers halen en een laatste rustplaats geven. 

Lieve museumdirecteur, mijn hoop is op jou gevestigd. Wij hebben een van de mooiste musea van Nederland hier in Twente. Maak ons trots. 

Gemma Boon

Gepubliceerd op 31 augustus 2022 in Tubantia (DPG Media)

 

 

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: